1-  TARİHÇE

            1963 yılında Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi adıyla ilk olarak hizmete açılmışsa da bu açılış hastanenin faaliyete geçmesi şeklinde olmamıştır.  Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesinin gerçek açılışı 14 Nisan 1964 tarihinde yapılmıştır. Bu tarihte poliklinik ve klinik çalışması Sağlık Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi arasında bir protokol düzenlenerek sağlanmıştır(1).

            Kuruluş amacı tedavisi yurt dışında yapılabilecek hastalıkları teşhis ve tedavi olan Hastanenin bünyesinde ilk olarak Kardiyoloji, Kardiovasküler Cerrahisi, Gastroenteroloji, Gastroenteroloji Cerrahisi, Nöroşirurji ve Hematoloji Klinikleri hizmet vermeye başlamıştır.  Zamanla klinik ve laboratuvar çalışmalarında değişiklikler olmuş Hematoloji ve Nöroşirurji Klinikleri kapatılırken Üroloji Kliniği ve Hemodiyaliz ünitesi açılarak hizmet vermeye başlamıştır.

            1970 yılında ameliyathaneler dördüncü kattan ikinci kata alınmış, Ana Binanın çıkıntısına bir kat eklenerek burası Kardiovasküler Cerrahisi ve Gastroenteroloji Cerrahisi ameliyathaneleri haline getirilmiştir (5).   

            Hastanenin tarihsel gelişiminde ön cephenin sağına yapılan Ek Binanın önemli bir yeri olup, en alt katında Arşiv onun üstündeki katta ise geniş bir Radyoloji Ünitesi  kurulmuştur. Zemin katına poliklinikler, labaratuvarlar ve Kan Merkezi, zemin katın üstüne ise  Anjiyografi, Anjioplasti ve Koroner Bakım Ünitesi, en üst katta ise Kardiyovasküler Cerrahi Kliniği, Amelyathanesi ve Yoğun Bakım Ünitesi yerleştirilmiştir.

            Hastane Binasının arka cephesine sonraki yıllarda inşa edilen bina 1998 yılından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Binanın en üst katında  Konferans Salonu, Seminer ve Eğitim Salonları, Organ Nakli ve Koordinasyon Merkezi, Satınalma Birimi; birinci katında Kütüphane ve 6 bilgisayarlı bir İnternet odası ile Toplam Kalite Yönetimi Bürosu, zemin katında Personel Kafeteryası ve Kreş, bodrum katında ise Mutfak, Yemekhane ve Kazan dairesi bulunmaktadır.

            Hastane, 490 kadro yatağı ve 385 fiili yatağı ile son derece gelişmiş ve uzmanlaşmış ve 1995 yılında idari ve  mali  yönden  özerk bir sağlık işletmesi  haline dönüştürülmüştür. 1998 yılında ise hastanenin ismi Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Sağlık İşletmesi olarak değiştirilmiştir (4).

            Yataklı servislerin modernizasyonu kapsamında beşinci katta Üroloji Kliniği ve Hemodiyaliz Ünitesi, dördüncü katta Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği, üçüncü katta Gastroenteroloji Kliniği tadilat ve onarımları yaptırılarak 1999-2000 yılları arasında hizmete açılmıştır.  İkinci katta Kardiyovasküler Cerrahi Kliniği birinci katta Kardiyoloji Kliniği ve zemin katta Laboratuvarların tadilat ve onarımları yaptırılarak 2001-2002 yılları arasında hizmete açılmıştır.

 

2- SAĞLIK İŞLETMESİNİN ORGANİZASYON YAPISI

           

Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi 7 Mart 1995 tarihinde 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 5 nci Maddesine göre 22220 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan (95/6560) Bakanlar Kurulu Kararı ile kamu tüzel kişiliğini haiz sağlık işletmesi statüsüne dönüştürülmüştür (2, 3).

Hastane faaliyetleri, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu  ve bu Kanunun 9 ncu Maddesinin (A) Fıkrasına dayanılarak 1995 yılında çıkarılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık İşletmelerinin Yönetimi İle Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmektedir (4).

YÖNETİM KURULU - DENETİM KURULU TIBBİ KONSEY BAŞTABİP - İŞLETME MÜDÜRÜ BAŞHEMŞİRE

 

2.1.  Yönetim Kurulu Üyeleri

1. Baştabip,
2. İşletme Müdürü,
3. Tıbbi konseyin kendi üyeleri arasından seçeceği bir üye,
4. Tıbbi konsey üyesi olmayan tabip ve uzmanların kendi aralarından seçeceği bir üye,
5. Diğer sağlık, teknik ve idari personelin kendi aralarından seçeceği bir üye.

2.2.  Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri

1. Sağlık işletmesinin ilke ve politikalarını belirlemek,
2. İşletme bütçesini müzakere etmek ve onaylamak,
3. Yıl sonu hesaplarını müzakere etmek ve onaylamak,
4. Personel ile ilgili teklifleri karara bağlamak,
5. Birim açılmasına ve kapatılmasına karar vermek,
6. Fiyatları maliyet esaslarına göre belirlemek,
7. Hazırlanan yönergeleri onaylamak.

 

2.3. Yönetim Kurulu Üyelerinin Görevleri

Baştabibin Görevleri

İşletmenin ita amiri olan Baştabip, Eğitim sınıfına dahil klinik şefleri arasından Bakan tarafından seçilip atanır.

1. Yönetim Kuruluna başkanlık etmek,
2. İşletmeyi sağlık hizmetleri yönünden temsil etmek,
3. Sağlık hizmetlerini planlamak ve yürütmek,
4. Sağlık ile ilgili iç hizmet yönergelerini hazırlamak,
5. Atanacak sağlık personeli için teklifte bulunmak

İşletme Müdürü ve Görevleri

       Müfredatında işletmecilik bulunan en az dört yıllık yüksek okul mezunu olan  ve işletmecilik veya idarecilikte en az on yıl iş tecrübesi bulunanlar arasından, Baştabibin teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı üzerine Bakanlıkça atanır.

1. İdari, mali, teknik  vb. iş ve işlemleri yürütmek,
2. Hastaneyi işletmecilik yönünden temsil etmek,
3. İşletmecilik ile ilgili iç hizmet yönergelerini hazırlamak,
4. Atanacak idari personel için teklifte bulunmak

2.    4.  Tıbbi Konsey

       Klinik ve laboratuar şeflerinden veya servis sorumlularından oluşur. Yönetim Kurulu için, sağlık işletmesinin tıbbi iş, işlem ve problemleri ile ilgili her konu ve durumu değerlendirir. Sağlık personeli hakkında yapılacak her türlü tasarrufa dayanak teşkil etmek üzere tıp ilmi ve uygulaması yönünden değerlendirme ve danışmanlık yapar

      2. 5.  Denetim Kurulu

       Sağlık işletmesi, aşağıdaki kişilerden oluşan Kurul tarafından en az altı ayda bir denetime tabi tutulur. Bakan tarafından, Baştabip olma niteliğini haiz kişiler arasından seçilmiş bir üye, Maliye Bakanlığınca seçilmiş bir üye, Sağlık işletmesinin Yönetim Kurulu üyesi olmayan mensupları arasından Bakan tarafından seçilmiş bir üye 4).

 

3- PERSONEL DURUMU

İşletme, faaliyetlerini  toplam 1445 personel ile yürütmektedir. Bu personelin 1080'i 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa, 381'i de 4857 Sayılı İş Kanununa tabidir. İş Kanununa tabi olan personel Sözleşmeli Personel statüsündedir.

Hastanede; 19 Şef, 24 Şef Muavini, 49 Başasistan, 45 Uzman, 164 Asistan ve 9 Pratisyen Hekim olmak üzere 311 Hekim, 145'i gideri döner sermayeden ödenen ve 130'u 4857 sayılı Kanuna tabi çalışan olmak üzere 461 Hemşire, 41'i gideri döner sermayeden ödenen ve 6'sı 4857 sayılı Kanuna tabi çalışan olmak üzere 231 Sağlık ve Yardımcı Sağlık Personeli ile 244'ü 4857 sayılı Kanuna tabi çalışan olmak üzere 447 diğer personel görev yapmaktadır (6).

 

4-  HASTANENİN GELİK KAYNAKLARI

Genel Bütçe, Döner Sermaye, Dernek ve Vakıf olmak üzere Hastane gelirleri dört kaynaktan sağlanmaktadır. Hastane mali açıdan kendine yetecek durumdadır. Tahakkuk eden faturaların yıl içerisindeki tahsilatı yaklaşık yüzde 70'dir.

            Personel ücret giderlerinin yüzde 25'ini sözleşmeli personel ücretleri oluşturmakta olup, sözleşmeli personelin ücretleri hastane gelirlerinden ödenmektedir (12).

 

            5- KURUMUN POLİTİKA- VİZYON -MİSYON VE HEDEFLERİ

5.1. Kurumun Politikası

Sağlık İşletmesinde görev yapan personelin gayretli, hoşgörülü, verimli çalışmasına bilinçli olarak süreklilik kazandırmak, hasta ve yakınlarına kaliteli, süratli, ilkeli hizmet sunmaktır. Bu çerçevede:

1- Birlikte yönetme anlayışıyla,

2- Liderlerin etkin katılım ve önderliğiyle,

3- Teknolojiden yararlanarak,

4- İşbirlikleriyle,

5- Tarafların ihtiyaçlarına bağlı eğitim etkinlikleriyle,

6- Yerinden yönetimin etkinlik ve verimliliğini artırarak,

7-  Süreç yönetim sistemini ve buna dayalı organizasyon yapısını geliştirerek,

8- Çalışanlara kuruluşun değer ve ilkelerini benimseterek,

9-  Performans değerlendirme sistemini kurarak,

10-  İhtiyaç ve beklentilere uygun düzenlemelerle,

11- İş birliği ve güven ortamını oluşturarak tarafların memnuniyetini sağlamaktır (1).

  

5. 2.  Kurumun Vizyonu

            Uluslar arası tıbbi ve hizmet standartlarını uygun sağlık hizmeti sunarak, bilim çevrelerinde en üst düzeyde rol üstlenebilen, üstün nitelikli hekimler yetiştiren, güven ve saygınlık konusunda önder, hasta ve yakınları ile çalışanlar tarafından tercih edilen ve hizmetleri ile mutluluk veren bir sağlık merkezi olmak (1).

 

5. 3.  Kurumun Misyonu

İnsan ve hasta hakları çerçevesinde, uluslar arası hizmet kalitesi standartlarını temel alarak, bilimsel araştırmalar ışığında, etik kurallara uygun, eğitimli ve nitelikli personel ile profesyonellik ve ekip ruhu içinde, hasta ve yakınlarının ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerini maksimum fayda sağlayacak şekilde, güvenli ve huzurlu bir ortamda etkin, verimli, saygın, kaliteli, kolay ulaşılabilir ve güler yüzlü bir anlayışla sunarak toplum sağlığına katkı sağlamaktır (1).

 

5. 4.  Kurumun Hedefleri

1-  Uluslar arası ve ulusal düzeyde kendi dalında  en iyi uzman hekimleri yetiştirmek,

2-  Her birimde en ileri teknolojiyi kullanan, en güvenilir, en kaliteli, en etkin ve en hızlı sağlık hizmeti sunmak,

3-  Aynı hizmeti veren diğer kurumlarla eşgüdümlü ve koordineli çalışmak,

4-  Tıbbi araştırmalarıyla ödüllendirilen, mortaliteyi en aza indiren çalışmalar yapmak,

5-  Deneysel araştırmalar yapabilecek alt yapıyı oluşturmak,

6-  Etkin “enformasyon” sistemi oluşturmak,

7-  Oto kontrolün yeterince gelişmiş olduğu bir Sağlık İşletmesi olmak,

8-  Otelcilik hizmetlerinin kalitesini arttırmak,

9-  Referans bir Sağlık İşletmesi olmak,

10-  Yöneticileri profesyonellik anlayışı ile eğitmek,

11-  Maliyet – etkililik-verimlilik ilkeleri doğrultusunda hizmet vermek,

12-  Optimum düzeyde güvenlik ve güvenilirliği sağlamak,

13-  Katılımcı yönetim anlayışı çerçevesinde hizmet vermek,

14-  Performans değerlendirme ve ödüllendirme sistemi oluşturmaktır (1).

 

6- SAĞLIK HİZMETLERİ

490 kadro, 372 fiili yatağı olan hastanede; Kardiyoloji Kliniği, Kardiyovasküler Cerrahi Kliniği, Gastroenteroloji Kliniği, Gastroenteroloji Cerrahi Kliniği, Üroloji Kliniği, 14 cihazlı  bir  Hemodiyaliz Ünitesi, Anestezi ve Reanimasyon Kliniği, Radyoloji Kliniği, 15 Poliklinik, 10 ameliyathane ile transfüzyon için gerekli tüm tetkiklerin yapıldığı Biyokimya, İmmünoloji, Hematoloji, Bakteriyoloji, Patoloji Laboratuarları, Kan Bankası ve ESWL Merkezi bulunmaktadır (5).

Kardiyovasküler Cerrahi (KVC), Kardiyoloji, Gastroenteroloji, Gastroenteroloji Cerrahisi, ve Üroloji dallarında sağlık hizmeti sunulmaktadır. Bu dallar ile Radyoloji ve biyokimya laboratuarımızda ihtisas eğitim vermektedir. Sağlık İşletmesi, verdiği modern sağlık hizmeti ile Sağlık Bakanlığının önde gelen sağlık işletmesidir. Yaptığı başarılı organ nakilleri ile adını sık sık kamuoyunda duyurmaktadır.

 

6.1.   Kardiyovasküler Cerrahi Kliniği

 

Klinik, 1967 yılında Dr. Kemal BAYAZIT tarafından kurulmuştur. Günümüze kadar kalp cerrahisi alanında pek çok başarıya imza atmış doktorları yetiştirmekle birlikte, birçok yeni kalp cerrahisi merkezinin kuruluşunda rol almıştır (1)

Klinik, kurulduğu 1968 yılından beri uzmanlık vermektedir. Günümüze kadar yapılan 25.000'i Koroner Bypass ameliyatı olmak üzere gerek 45.000 Açık Kalp Cerrahisi ameliyatı gerekse yetiştirdiği doktorlar açısından ülkemizde kalp cerrahisinin gelişmesinde önemli rol oynamaktadır( 13).

Klinikte, yılda ortalama 2500 Kalp ve Damar ameliyatı yapılmaktadır. Bu sayının yaklaşık 1900'ü Açık Kalp ameliyatıdır.

Ülkemizde ve dünyada giderek sayısı artan ve en tehlikeli hastalıkların başında gelen Dissekan Aort Anevrizması ameliyatı klinikte dünya standartlarında yapılmaktadır. Ayrıca klinikte aterosklerotik veya diğer nedenlere bağlı ortaya çıkmış olan her türlü damar hastalıklarının cerrahi tedavisi de yapılmaktadır. Yıllık periferik damar ameliyatı sayısı ortalama 250-300 arasındadır.

Tüm dünyada kalp ve damar cerrahisinin önde gelen merkezlerinde Açık Kalp Cerrahisi mortalitesi, hastaların taşıdığı riske göre %1 ile %4 arasında değişmektedir. Klinikte bu oranlar dünyanın önde gelen merkezleri ile benzerdir. Klinik, sayısal olarak ve kalite açısından incelendiğinde A.B.D' deki önde gelen ilk 10 kalp damar cerrahisi kliniğinin niteliklerini taşımaktadır (13).

6.1.1.  Kardiyovasküler Cerrahi Kliniğinde İlkler

· Türkiye'de ilk Kalp Nakli 1968,

· Türkiye'de ilk kez koroner bypass cerrahisinde IMA kullanımı 1974,

· Türkiye'de ilk kez Açık Kalp ameliyatlarında membran oksijenatör kullanımı,

· Türkiye'de ilk kez Açık Kalp ameliyatlarında ACT kullanımı,

· Türkiye'de ilk kez Açık Kalp ameliyatlarında Kardiyopleji kullanımı,

· Türkiye'de ilk kez Sol Ventrikül Anevrizmektomi ameliyatı,

· Türkiye'de ilk kez IABP kullanımı,

· Türkiye'de ve Dünyada ilk Normotermik Kalp korunmasının Elektron Mikroskobik çalışması,

· Türkiye'de ilk kez Retrograt Serebral Perfüzyon ile beyin korunması,

· Türkiye'nin en büyük Koroner Bypass serisi,

· Türkiye'nin en büyük Kalp Kapak ameliyatı serisi,

· Türkiye'nin en büyük Aort Anevrizma Cerrahisi serisi,

· Türkiye'nin ilk ve tek, dünyanın ise 8. en büyük DMKP ameliyatları serisi,

· Türkiye'nin ilk ve tek Kalp Küçültme Ameliyatı (BATISTA) serisi,

· Türkiye'nin en uzun KMV Ameliyatları serisi,

· Türkiye'nin en uzun Kalp Tümörleri Cerrahi serisi,

· Türkiye'nin tek Kardiyomiyoplasti serisi 1993,

· Türkiye'de ilk Batista operasyonu 1996 (13).

6.1. 2.   Klinik Üniteleri

Servisler

Klinik üç bölüm halinde organize edilmiş olup, toplam 84 adet  yatak kapasitesine sahiptir. Klinik, 1 adet süit oda, 11 adet özel oda, 19 adet çok yataklı koğuş'tan oluşmaktadır.  Ayrıca her yatak başında merkezi sistem Oksijen, Vakum ve çağrı zili içeren “head wall trunk”  sistemi vardır( 11).

 

Yoğun Bakım

Dört ünite halinde organize edilen yoğun bakım ünitesi,  toplam 28 yoğun bakım yatak kapasitesine sahiptir. Ünitelerden biri transplantasyon programını yürütmeye uygun alt yapıdadır. Ünitelerin 3'ü sekiz yataklı, diğeri ise  4 yataklıdır (11).

 

Ameliyathane

Beş oda şeklinde organize olmuş, Kardiyovasküler Cerrahiye özel, Açık Kalp Cerrahisine uygun yapılandırılmıştır. Yoğun bakımla entegre yapıda ve servislerin ikisi ile aynı katta yer almaktadır. Ameliyathane odalarında, modern Kardiyovasküler Cerrahi Kliniğinin ihtiyacı olan her türlü donanım mevcuttur (11).

 

Perfüzyon Ünitesi

Ameliyathane ile entegre yapıda, 5 odada (gerektiğinde, yoğun bakımda bir acil vakada ) aynı anda açık kalp cerrahisine hizmet verebilecek donanım ve personel yapısına sahiptir (11).

 

Fizyoterapi & Kardiyak Rehabilitasyon Ünitesi

Ünite, ameliyat öncesi ve sonrası eğitim ve kardiyak rehabilitasyon programlarını yürütmektedir. Ünite, 5 fizyoterapist, 1 psikolog ile hizmet vermektedir (11, 6).

 

Poliklinikler

Kliniğe bağlı, üç ayrı birim halinde, toplam dört poliklinikte hizmet verilmektedir. Polikliniklerden aynı mekanı kullanan iki adeti kardiyak hastaların izlendiği, bir adeti vasküler hastaların izlendiği, diğer biri ise ameliyat randevularının düzenlenip hastaların ayaktan ameliyata hazırlandığı üniteler şeklinde organize olmuştur. Polikliniklerde 4 hekim, 2 hemşire ve 2 sekreter görev yapmaktadır. Günlük ortalama 100 hastaya hizmet verilmektedir (11).

 

Sekreterlik

Klinik sekreterliği, hastaların kabul, izleme, faturalandırma, tıbbi kayıtların tutulması, taburculuk işlemlerini yürütmektedir.  Toplam 4 sekreter hizmet vermektedir. Sekreterlikte 6 adet PC terminali bulunan bir sunucu üzerinde, hasta veri tabanı işlevleri ve diğer sekreterlik işlemleri yürütülmektedir (11).

 

Fiziki Yapı

Kardiyovasküler Cerrahi kliniği, toplam 31 adet odada 84 adet servis yatağı, 28 adet yoğun bakım yatağı, 5 adet ameliyathane, 3 adet poliklinik odası ve bir klinik içi eğitim - toplantı - sunum odasına sahiptir. Servisler üç blokta, birer tam kat halindedir. İki servis, ameliyathaneler ve yoğun bakım üniteleri tek bir katta toplanmıştır (11).

6.2.  Kardiyoloji Kliniği

 

Kardiyoloji Kliniği, 6 poliklinik, 2 adet yataklı servis ( 70 yataklı ), koroner yoğun bakım     ( 28 yataklı ), ekokardiografi, holter, efor testi üniteleri ve katater laboratuarından oluşmaktadır.

Kardiyoloji ihtisas süresi 5 yıl olup Kardiyoloji ihtisasının 1. yılında koroner yoğun bakım ve hasta takibi eğitimi verilmektedir. Asistanlar ihtisasın ikinci yılında iç hastalıkları rotasyonu yaparlar. Asistanlara kardiyoloji ihtisasının 3. yılında ekokardiografi, 4. ve 5. yıllarında katater ve koroner anjiografi eğitimi verilir. Haftada 2 gün literatür ve seminer sunumları yapılarak bilimsel yenilikler takip edilmektedir. Ayrıca kliniğikte bilimsel yayınlar da yapılmaktadır (10).

 

6. 2. 1.  Poliklinikler

Altı adet kardiyoloji polikliniği bulunmaktadır. Bir polikliniğimizde konsültasyon hastalarına bakılmaktadır. Polikliniklerimizden birinde ise sadece 65 yaş üzerindeki hastaların muayenesi yapılmaktadır. Diğer bir Polikliniğimizde ise 0-16 yaş arasındaki hastaların muayenesi yapılmaktadır. Her poliklinikte sabahtan öğlene kadar yaklaşık 35 hasta muayene edilmekte öğleden sonra ise hastalardan istenen tetkiklerin kontrolü yapılmaktadır. Her poliklinikte görevli bir hemşire bulunmaktadır(10).

6. 2. 2.  Yataklı Üniteler

 

Servisler :  2 adet kardiyoloji servisi bulunmaktadır. 1. Kardiyoloji Servisi; 6 tane 6 kişilik, 3 tane 3 kişilik, 3 tane özel, 1 tane suit oda olmak üzere toplam 49 yataklıdır(10).

 

Koroner Yoğun Bakım : Koroner bakım ünitesi toplam 4 üniteden oluşmaktadır. 4 ünitede toplam 38 yatak bulunmaktadır (10).

 

Efor Testi Ünitesi : 5. adet efor testi aleti bulunmaktadır (10).

 

Ekokardiografi Ünitesi : Ekokardiografi ünitesinde 3 adet ekokardiografi laboratuarı toplam 6 adet ekokardiografi aleti bulunmaktadır (10).

Holter Ünitesi : Toplam 12 adet 24 saatlik holter monitorizasyon cihazı ve 5 adet event recorder cihazı ile hizmet vermektedir(10).

 

Kalp Pili Kontrol Bölümü : Hastalara takılan kalıcı kalp pilleri ve intrakardiyak defibrilatör(ICD) cihazlarının kontrolleri periyodik olarak polikliniğimizde yapılmaktadır (10).

 

Katater Laboratuarı : 3 adet anjiografi cihazıyla hizmet vermektedir. Katater laboratuarında    hemşire,    röntgen teknisyeni,     personel görev yapmaktadır. Katater laboratuarında, kalp kataterizasyonu, koroner anjiografi, perkütan koroner anjiyoplasti(PTCA), intrakoroner stent yerleştirilmesi, koroner lazer anjiyoplasti, mitral ve pulmoner balon valvüloplasti, kalıcı pil ve implantable kardiak defibrilatör(ICD) implantasyonu, elektro fizyolojik çalışma(EPS) ve ablasyon, inraaortik balon yerleştirilmesi, kardiyak biyopsi yapılabilmektedir (10).

 

6. 3.  Gastroenteroloji Cerrahi Kliniği

Kendi alanında, Sağlık Bakanlığı Hastaneleri içinde  Türkiye'nin ilk ve tek eğitim veren kliniğidir.  Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği, hastanenin kurulduğu 1964 yılından beri faaliyet göstermekte olup, o dönemde tedavisi yurtiçinde yapılamayan sindirim sisteminin cerrahi hastalıklarının yanında ileri teknik ve tecrübe gerektiren ciddi cerrahi hastalıkların da sağaltımı amacı ile kurulan tersiyer bir merkezdir (5). Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği, kurulduğu günden bugüne kadar üstüne düşen görevi üstün bir başarı ile yerine getirmektedir. Halen bu amaç ile ülkemizde hizmet veren ilk ve tek Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği olma özelliğini taşımaktadır (9).

6. 3. 1-  Poliklinik

Yıllık poliklinik sayısı ortalama 5500-6000 arasında seyrederken polikliniğe başvuran hasta sayıları Türkiye'nin her yerinden gelen yüksek talep karşısında sürekli artma eğilimindedir. Poliklinik hizmetleri, direkt olarak uzman doktorlar tarafından verilmektedir(9).

 

6. 3. 2- Servis

Halen klinikte gastroenteroloji cerrahisi üst ihtisası yapmakta olan  toplam 13 asistan çalışmaktadır. 46 yataklı servisimizde yatak doluluk oranı özellikle son yıllarda %100 civarındadır. Her gün bir uzman doktor bizzat nöbetlerde kalarak gerek hastanede yatmakta olan gerekse hastane dışından gelen taleplere 24 saat hizmet vermektedir. Sabahları hastaların doktorlar tarafından ziyaretleri (vizit) saat 07.00'de başlamaktadır. Yine klinikte yılda 1000 civarında hastane içi ve hastane dışı konsültasyon ihtiyacı karşılanmaktadır (9).

 

            6. 3. 3- Ameliyathane Ve Yoğun Bakım

 

Üç ameliyathane ve bunlarla bağlantılı 8 yoğun bakım ünitesi mevcuttur. Ameliyathanede toplam 19, yoğun bakım ünitesinde ise üç vardiya şeklinde çalışan toplam 48 hemşire görev yapmaktadır.

Yatan hastalarda ameliyat oranı %90'dır. Günlük ortalama yatış sayısı 8, günlük ortalama ameliyat edilen hasta sayısı da 8'dir. Yine günlük tabucu edilen hasta sayısı da 8'dir. Dolayısı ile her iş günü servisin 1/6'sı değişime uğramaktadır. Bu oran yüksek sirkülasyon hızının göstergesidir(9).

           

6. 3. 4- Ameliyatlar

 

.Klinikte ameliyat edilen hastaların yaklaşık %40 kadarı daha önceden açık kalp ameliyatı geçirmiş hastalardan oluşmaktadır. %50 olgu majör abdominal cerrahi olgularından oluşmaktadır. Bu hastaların büyük çoğunluğunu da sindirim sistemi kanserleri oluşturmaktadır. Hastaları %5 kadarı ise hastane dışı merkezlerde daha önce ameliyat olduktan sonra bize refere edilen hastalardan oluşmaktadır (9). 

Ösefagus (yemek borusu) dahil sindirim sistemini tüm iyi huylu ve kötü huylu (kanser) hastalıklarının cerrahi tedavisinde klinik, ülkemizde en geniş tecrübelere sahip merkezlerden birisidir. Kanser ameliyatlarında tüm dünyada kabul edilen geniş lenf nodu diseksiyonları ve en-block rezeksiyonlar klinikte başarıyla yapılmaktadır. Klinik, iltihabi barsak hastalıklarının cerrahi tedavisinde (Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı) ülkemizdeki en geniş cerrahi serilere sahiptir. Yine günümüzde tüm dünyada yaygın kabul gören laparoskopik cerrahi konusunda da klinik başarılı bir geçmişe sahiptir. Laparoskopik kolesistektomi (safra kesesi) açısından sayı ve tecrübe açısından Türkiye'de ilk sıralarda yer almaktadır. Daha ileri laparoskopik cerrahi işlemlerinden laparoskopik kolostomi, laparoskopik rektopeksi, laparoskopik restoratif proktokolektomi, laparoskopik abdominoperineal rezeksiyon (kalın barsak) laparoskopik intestinal dekompresyon ve adhezyolizis (ince barsak), laparoskopik splenektomi (dalak), laparoskopik fundoplikasyon (yemek borusu), laparoskopik apendektomi (apandisit) ve laparoskopik herni onarımı (fıtık) kliniğimizde başarıyla yapılabilmektedir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastaneler içinde Karaciğer Transplantasyonunu (karaciğer nakli) yapabilen ülkemizdeki ilk ve tek merkezdir. 1999 yılından  bugüne kadar toplam 9 karaciğer nakli başarıyla yapılmıştır. Tüm bu çabalar sayesinde son yıllarda sindirim sisteminin cerrahi hastalıklarının tedavisi için yurtdışına sevk edilen hasta yoktur. İnce barsak, pankreas ve canlıdan karaciğer nakli gibi prosedürleri yerine getirebilmek için de kliniğimizde çalışmalar devam etmekte ve bu amaçla yurtdışında eğitilmek amacı ile uzman doktorlar gönderilmektedir (9).

 

            6. 3. 5- Eğitim

 

Klinikte haftanın her günü sabah saat 08.00-08.30 arasında eğitim saati olmaktadır. Pazartesi ve perşembe günleri makale saatleri, cuma seminer saati, salı proje saati ve çarşamba audit (geçen haftanın yapılan ameliyatlarının gözden geçirilmesi) toplantıları yapılmaktadır. Perşembe öğleden sonra (15.00) gastroenteroloji ile ortak toplantı yapılmaktadır.

            Klinikte yapılmış olan bir çok araştırma gerek ulusal, gerekse uluslararası platformlarda (kongre, dergi, seminer)  başarıyla sunulmaktadır ve bu çalışmaların yoğunluğu gün geçtikçe artmaktadır.

Klinikte görev yapan cerrahların hepsi genel cerrahi uzmanıdır. Genel Cerrahi ihtisası sonrası üç yıllığına Gastroenteroloji Cerrahisi konusunda klinikte üst ihtisas verilmektedir. Bu ihtisası veren ülkemizdeki tek merkezdir.

Halen bir çok hastanede bulunmayan nütrisyon (beslenme) ekibi hastanede eskiden beri hizmet vermektedir. Klinik, nütrisyon ekibinin en aktif üyesi olarak çalışmakta ve bu görevi yıllardır sürdürmektedir.

Klinikte şu ana kadar ülkemizin değişik hastanelerinde çalışan yaklaşık 50 genel cerrahi uzmanına arzu ettikleri konularda (laparoskopi, kanser cerrahisi, nütrisyon) birer aylık rotasyon ile uygulamalı mezuniyet sonrası eğitim programı uygulanmıştır, bu uygulama halen devam etmektedir (9).

  

 

6. 4.  Gastroenteroloji Kliniği 

Gastroenteroloji Kliniği, 1964 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Sağlık Bakanlığı arasında yapılan bir sözleşme ile Prof Dr Zafer Paykoç'un önderliğinde kurulmuştur.  1964-1974 yılları arasında AÜTF bünyesinde faaliyet göstermiştir. 1974 yılından sonra ise Sağlık Bakanlığına bağlı bir eğitim kliniği olarak  çalışmalarına devam etmektedir (5,8).

  

6. 4. 1- Laboratuvar Üniteleri

 

1-  Üst endoskopi

2-  Rektoskopi

3-  Sigmoidoskopi

4-  Kolonoskopi

5-  ERCP (diagnostik ve terapötik)

6-  Manometri

7-  Transabdominal Ultrasonografi

8-  Endosonografi (Üst gastrointestinal ve rektal)

 

 

Laboratuvarlarda  yapılan diagnostik ve terapötik işlemler şunlardır :

 

1- 2- 3- 4- 5- 6- 7-     8- 9- 10- 11- 12-   13- 14- 15-

Üst endoskopi Özofagus varisi bant ligasyonu ve skleroterapisi Üst ve alt gastrointestinal kanamalarda heater probe ve enjeksiyon tedavileri Üst ve alt gastrointestinal darlıkların balon ve buji ile dilatasyonu Üst ve alt gastrointestinal poliplerin çıkartılması (polipektomi) Hemoroidlerin bant ve enjeksiyonla tedavisi ERCP ile malign ve benign biliyer ve pankreatik hastalıkların endoskopik tedavileri (sfinkterotomi, taş çıkarma, mekanik litotripsi, biliyer darlıkların balon ve buji ile dilatsyonu, stent takma, nazobiiyer dren yerleştirme,  biliyer sistemin fırça sitoloji, endoskopik kistogastrostomi ve kistoenterostomi) Beslenme tüpü yerleştirilmesi (transözofageal veya PEG) Karındaki kitle lezyonlarından ultrasonografi eşliğinde biyopsi alınması Karındaki kolleksiyonların perkütan drenajı Karaciğer iğne biyopsisi Özofagus manometrisi, 24 saat pH-metri, antroduodenal manometri, rektal manometri Üst gastrointestinal endosonografi ve rektal endosonografi Peroral kolanjioskopi Endoskopik mukozal rezeksiyon (8)

 

6. 4.  2- Çalışma Grupları

Hepatoloji Grubu

1991 yılında, özellikle kronik hepatiti olan hastaları tanı ve tedavi yönü ile daha yakından izleyebilmek amacıyla kuruldu. Halen 2 grup halinde çalışmalarını sürdürmektedir. Her hafta pazartesi ve çarşamba günleri poliklinik hizmeti vermektedir (8). 

 

İnflamatuvar Barsak Hastalıkları Grubu

İnflamatuvar Barsak Hastalıkları (İBH) grubu 1993 yılında kurulmuştur. Kuruluş amacı İBH adı altında toplanan Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit'in alevlenme ve remisyonlarla seyreden kronik, ciddi komplikasyonlara neden olan prekanseröz hastalıklar oluşu, belirli bir hekim grubu tarafında izlenmesi ve en uygun medikal ve cerrahi zamanlamasının yapılması gereğidir. İBH polikliniği her hafta salı ve perşembe günleri saat 13.00'de yapılmaktadır (8).

 Terapötik Endoskopi Grubu

1995 yılında kuruldu. Amaç endoskopik tedavi yapılan değişik hasta gruplarını düzenli bir şekilde izlemektir. Bu hasta grupları içinde benign özofagus darlıkları, benign biliyer darlıklar, biliyer fistüller, üst ve alt gastrointestinal polipler vardır. Bu hastaların poliklinikleri her hafta cuma günleri saat 13.00'de yapılmaktadır (8).

Transplantasyon Grubu

Gastroenteroloji cerrahi kliniği ile birlikte ortak oluşturulan transplantasyon ünitesi son dönem karaciğer hastalığı olup, transplantasyon adayı olacak hastaları belirleyip, bunları transplantasyon öncesi ve sonrası dönemde takip etmek üzere kurulmuştur. Bu grup her hafta salı ve cuma günleri transplantasyon polikliniği perşembe günleri transplantasyon değerlendirme komitesi toplantısı şeklinde çalışmaktadır (8).

 

Pankreas Hastalıkları Grubu

1995 yılından beri faaliyet göstermektedir. Amacı kronik pankreatiti olan hastaların daha iyi ve yakından izlenmesidir. Pankreas hastalıkları grubu tarafından yürütülmekte ve salı günleri saat 13'de toplanmaktadır (8).

 

Motilite Grubu

Klinik motilite laboratuarı, 1993'de açılmış olup, 1998'de motilite grubu kurulmuştur. Motilite grubu; motilite laboratuvarı ve poliklinik hizmetlerini yürütmektedir. Bu grupta gastrointestinal sistem fonksiyonel hastalıkları (özofagus motilite hastalıkları, gastroözofageal reflü hastalığı, kronik konstipasyon, gaita inkontinansı, spastik kolon, fonksiyonel dispepsi gibi) izlenmektedir.

Motilite laboratuarı, endoskopi ünitesi içinde olup hergün hizmet vermektedir. Halen, özofagu, anorektal motiliteleri, 24 saatlik pH'metri yapılmaktadır. Yakın zamanda EGG, ince barsak manometrisi, 24 saatlik alkalen reflü (Bilitec) çalışmalarının başlaması planlanmıştır. Motilite polikliniği için grup her hafta çarşamba günü saat 13.00'de toplanarak kayıtlı olguların izlenimini yapmaktadır (8).

 

6. 4. 3-  Eğitim Programı

 

Asistanlar eğitimleri süresince klinik, poliklinik (calisma gruplari polikliniklerinde rotasyonlar ve genel gastroenteroloji poliklinigi), endoskopi laboratuvarları (en az 10 ay), ultrasonografi (en az 4 ay), motilite (2 ay), ERCP (2 ay) bölümlerinde uzman hekimler gözetiminde düzenli aralıklarla rotasyon yaparlar. Ayrıca bütün klinik çalışanlarının katıldığı aşağıdaki eğitim programı da uygulanmaktadır (8).

 

6. 5.  Radyoloji Kliniği

           

            Radyoloji kliniğinde tetkik ve inceleme amaçlı faaliyetler yürütülmektedir. Bu faaliyetler aşağıda verilmiştir.

 

6. 5. 1.   Tıbbi Faaliyetler

a)    Tanı amaçlı; konvansiyonel Röntgen( direkt ve indirekt ), ultrasonografi, renkli Doppler ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi ve dijital substraksiyon anjiyografisi(DSA), incemeleri yapılmaktadır.

b)    Tedavi amaçlı; vasküler ve nonvasküler girişimsel radyolojik işlemler ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi,DSA kılavuzluğunda yapılmaktadır.

c)    Eğitim; asistan doktor ve Röntgen teknisyenlerinin eğitimleri yapılmaktadır.Eğitim pratik olarak üniteler yanında,teorik olarak ders ve seminer şeklinde  yapılmaktadır.Bu eğitimlerin kontrolü periyodik sınavlarla yapılmaktadır.

d)    Bilimsel çalışmalar;  yurt içi ve yurt dışı seminer ve kongrelere katılım teşvik edilmekte ve katılım sağlanmaktadır.Yurt içi ve yurt dışı bilimsel dergilerde yayınlanan araştırmalar yapılmaktadır (7).

6. 5. 2.   Üniteler, Ünitelerdeki Tıbbi Cihaz Sayısı, Ünite Faaliyetleri

Direkt Röntgen ünitesi:  İki adet tek masa tek tüp Röntgen cihazı mevcuttur, serviste yatan ve poliklinik hastalarına direkt grafiler çekilmektedir.

Kolon grafisi ünitesi:  Çift masa çift tüp röntgen cihazı mevcuttur, cihaz televize değildir. Kolon grafisi çekilmektedir.

IVP ünitesi: İki adet tek masa tek tüp Röntgen cihazı mevcuttur. İntravenöz piyelografi,sistografi çekilmektedir.

ÖMD-Skopi ünitesi:  Uzaktan kumandalı bir adet televize Röngen cihazı mevcuttur.Skopik incelemeler yapılmakta ve özefagus mide duedonum grafileri çekilmektedir.

Bilgisayarlı tomografi ünitesi:  Bir adet spiral tomografi cihazı mevcuttur. Tüm vücut bilgisayarlı tomografik incelemeler yapılmaktadır.  

Ultrasonografi ünitesi:  Bir adet ultrasonografi, iki adet renkli Doppler ultrasonografi cihazı mevcuttur. Ultrasonografik incelemeler yapılmaktadır.

Renkli Doppler ultrasonografi ünitesi:  İki adet renkli Doppler ultrasonografi cihazı mevcuttur. Renkli Doppler ultrasonografi  incelemeleri yapılmaktadır.

DSA ve Girişimsel radyoloji ünitesi:  Bir adet dijital monoplan subtraksiyon anjiografi cihazı mevcuttur. Anjiografik incelemeler ve girişimsel radyolojik işlemler yapılmaktadır.

ERCP ünitesi:  Uzaktan kumandalı bir adet televize Röntgen cihazı mevcuttur. Tanısal ve tedavi amaçlı  endoskopik retrograt kolanjiyopankreatikografi tetkikleri gastroenteroloji uzman doktorları kontrolü altında yapılmaktadır.

Seyyar Röntgen cihazı:  İki adet seyyar röntgen cihazı mevcuttur. Cihazlardan birisi sadece kardiovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesine diğeri ise koroner yoğun bakım ünitesi, gastroenteroloji ve gastroenteroloji cerrahi yoğun bakım ve diğer yataklı servislere hizmet vermektedir. Direkt grafiler çekilmektedir (7).

 

 

6.  6.   Üroloji Kliniği

 

Klinik, 39 yatak kapasiteli olup,  5 Doçent, 6 Uzman,   16 Asistan,  14 Hemşire,  6 Personel,  2 Sekreterden oluşan toplam 27 personelden oluşmaktadır.

Poliklinik, 3 Hemşire,  2 Sağlık Memuru, 2 Personel, 2 Sekreter, 2 Adet USG,1 Adet ESWL Cihazı ve buna ait 1 Adet Floroskopi    Cihazı, 1 Adet Ürodinami Cihazı  (çalışmıyor) ile hizmet vermektedir(6, 7).

  

6. 6. 1.  Üniteler

 

Eswl Ünitesi : 1 Doktor, 2 Sağlık Memuru, Adet ESWL, Cihazı ve bununla birlikte 1 Adet USG, 1 Adet Floroskopi Cihazı, 1 Adet Bilgisayar ile hizmet vermektedir.

Usg Ünitesi : Ünite, 1 Doktor, 1 Hemşire,  2 Sekreter, 2 Adet USG  ile hizmet vermektedir.

Ürodinami Ünitesi :  1 Hemşire, 1 Adet Ürodinami Cihazı ile hizmet vermektedir. 

Sistoskopi Ünitesi : 1 Doktor, 1 Hemşire (6, 7)

 

7 - SOSYAL SERVİS

Hastanede sosyal servis kurulmuş olup  altı sosyal hizmet uzmanı görev yapmaktadır. Bunlardan birisi, organ ve doku nakli koordinatörlüğü, biri kreş ve gündüz bakım evinin sorumlu müdürü, biri hasta hakları birim sorumlusu, diğer üç sosyal hizmet uzmanı ise sosyal serviste çalışmaktadır. Sosyal servis kurulmuş olmasına rağmen kurumun fiziksel yapısı nedeniyle ayrı bir odada  sosyal hizmet uygulamaları yürütülmemektedir. Aynı oda başhekim yardımcısı ile paylaşılmaktadır. Bu durum da sosyal hizmet uygulamasının fonksiyonelliğini azaltmaktadır. Bu odada müracaatçılarla istenilen düzeyde bir çalışma yapma imkanı olmamaktadır. Odaya sürekli evraklarına imza ve mühür vurmak için hastalar girmekte olup müracaatçılarla çalışmayı etkilemektedir. Bu durum ayrıca müracaatçı ile çalışırken  mülakat teknik ve yöntemlerini uygulamayı engelleyen bir durum olup mesleki çalışmayı olumsuz etkilemektedir. Kurumda çalışan tüm sosyal hizmet uzmanlarının ortak bir çalışması ile bir rapor hazırlanıp başhekime sunulmuştur. Bu raporda sosyal hizmet mesleğinin sağlık alanı ile ilgili olarak sosyal hizmet uzmanın rol ve görevleri, sosyal servis uygulamalarının nasıl yapılacağına ilişkin yasal dayanak ve sosyal servis ile ilgili olarak yaşanılan sorunlar ve çözüm önerileri ele alınmıştır. Görüşme sonucunda başhekim sosyal servis ile ilgili olarak yaşanılan sıkıntılardan haberi olduğu ve poliklinik katında oda bulamadığını, yeni yapılacak acil servis katında sosyal servis için bir oda tahsis edeceğini belirtmiştir.

Sosyal servis idari açıdan işletme müdürlüğüne bağlı olarak uzun bir faaliyet göstermiştir. Daha sonra kurumda çalışan sosyal hizmet uzmanları bir rapor hazırlayarak sosyal hizmet uzmanlarının yasa gereği idari açıdan başhekimliğe bağlı olarak çalışmaları gerektiğini belirterek bu raporlarını başhekime sunmuşlardır. Başhekim raporu incelemesinden sonra bir tamimle sosyal hizmet uzmanlarını kendisine bağlamıştır. Kurumda çalışan tüm sosyal hizmet uzmanları başhekime  bağlı olarak çalışmaktadır.

Sosyal servisin fiziki yapısının uygun olmaması nedeniyle sosyal hizmet uzmanları müracaatçılarla genelde koridorda, odasında, kafeteryada veya herhangi müsait bir yerde mesleki çalışmalarını yürütmektedirler. Kurumda gerek ayaktan gerekse yatarak tedavi gören hastaların karşılaştıkları her türlü psiko-sosyal sorunlarının çözümü için genelde kurumun diğer çalışanları tarafından sosyal servise havale edilmektedir. Daha önce bir tecrübesi olan müracaatçılar kendileri doğrudan başvurmaktadır. Kurumda yapılan mesleki çalışmalar raporlaştırılmamakta olup herhangi bir kayıt da yapılamamaktadır. 

 

8- KAYNAKÇA

 

1-   “Sağlıkta Kalite” Dergisi,  Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi yayını, Ocak-Şubat 2004, sayı:1

2-   3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu

3-    22220 sayılı Resmi Gazetede

4-   1995 yılında çıkarılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık İşletmelerinin Yönetimi İle Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

5-   Hastane Tanıtım Filmi

6-  Hastane İdaresinden alınan Personel Görev Dağılım Listesi(Birimlere Göre)           

7- Radyoloji Klinik Direktörlüğü

8- Gastroenteroloji Klinik Direktörlüğü

9- Gastro Cerrahi Klinik Direktörlüğü

10- Kardiyoloji Klinik Direktörlüğü

11-  KVC Klinik Direktörlüğü

12- Döner Sermaye Saymanlığı

13- Hastane WEB sayfası www.tyih.gov.tr