TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

BİYOKİMYA KLİNİĞİ

 

ORAL GLUKOZ TOLERANS TESTİ (OGTT)

 

Ast. Dr. Deniz İ. Topcu

Uzm. Dr. Gül Saydam

Kasım 2007        

Normal Glukoz Değerleri

8 saat açlıktan sonra kan glikoz konsantrasyonunun normal değeri
70-100 mg/dl’dir.

Bozulmuş Açlık Glisemisi

8 saat açlıktan sonra kan glikoz konsantrasyonunun 100 – 125 mg/dl arasında bulunmasına Bozulmuş Açlık Glisemisi denir.

OGTT Yapılmasını Gerektiren Durumlar:

Ø  Gestasyonel Diabetus Mellitus (GDM) tanısı için

Ø  Bozulmuş Açlık Glisemisi durumunda

Ø  Açıklanamayan nefropati, nöropati, retinopati durumları ile birlikte  rastgele ölçülen glukoz konsantrasyonu 140 mg/dl’nin altında olan  durumlarda

Ø  Epidemiyolojik bilgiler için popülasyon taraması.

Normal Erişkinlerde OGTT Uygulaması

Ø  Hastalara teste başlamadan 3 gün öncesinden en az 150 g/gün karbonhidrat içeren normal bir beslenme uygulanır.

Ø  Hastaların hiçbir fiziksel aktivitesi kısıtlanmaz.  Fiziksel aktivite pankreastan insülin salınımını uyarır.

Ø  Test günü ilaç kullanılmaz.

Ø  Test sadece ayaktan hastalara uygulanır. Yatak istirahatı OGTT’yi bozar.

Ø  Test 8 saat açlıktan sonra yapılır :

Teste sabah saat 7.00-9.00 arası başlanır. Bazal plazma insülin düzeyi sabah,  günün ilerleyen saatlerinden daha yüksek ve insülinin glukoza cevabı sabah daha yüksek, gece yarısı ise en düşüktür. Glukoz Tolerans Testi öğleden sonra yapılırsa yüksek glukoz değerleri elde edilir.

Test süresince hasta oturur durumda bulunur.

Ø  Test süresince hasta sigara içmez.

Ø  Test süresince hasta sadece su içebilir.

Ø  Hastalara oral verilecek glukoz miktarı:

·         Yetişkinlerde: 75 g glukoz

(maksimum insülin salınımının elde edildiği glukoz dozu)

·         Çocuklarda: 1,75 g/kg glukoz  ( maksimum 75 g)

·         Gebelerde: 75 veya 100 g glukoz

·         25 g/ 100 ml glukoz çözeltisi hazırlanır. 

·         Hazırlanan glukoz çözeltisine limon suyu (Askorbik asit içerir.) ilave edilmez.  Limon suyu ilavesi glukoz oksidaz ölçüm metodunda sonuçların daha düşük çıkmasına neden olur.

Ø  Hastadan venöz kan :

·           Glukoz yüklemesinden 10 dakika önce ve,

·           Glukoz yüklemesi yapıldıktan 120 dakika sonra alınır.

Erişkinlerde OGTT Sonuçlarının Değerlendirilmesi               

	Açlık Plazma Glukozu	120. Dakikadaki Plazma Glukozu
Bozulmuş Açlık Glisemisi	100-125 mg/dl
Bozulmuş Glukoz Toleransı	< 126 mg/dl	140-199 mg/dl
Diabetes Mellitus	>126 mg/dl	>200 mg/dl

 

Diabetes Mellitus Tanısı

1. Diabetes Mellitus belirtileri ve rastgele plazma glukoz konsantrasyonunun ≥ 200 mg/dl olması             Rastgele plazma glukoz ölçümü, günün herhangi bir saatinde son yemek saati önemsenmeden alınan örnektir.             Diabetes Mellitus’un klasik belirtileri, poliüri, polidipsi ve açıklanamayan kilo kaybıdır.

VEYA

2. Plazma açlık glukozu ≥ 126 mg/dl.

VEYA

3. OGTT sırasında 2. saat plazma glukoz değerinin ≥ 200 mg/dl olması.

Hiperglisemi açık olarak saptanamazsa test başka bir gün tekrar edilerek sonuçlar doğrulanmalıdır.

Gestasyonel Diabet Tanısı için Gebelerde OGTT Uygulaması

·         Gebelerde açlık plazma glukozunun 126’nın üstünde olması veya rastgele alınan örnekte plazma glukozunun 200’ün üstünde olması diabet tanısı için sınır değerdir.

·         Eğer hiperglisemi bulguları açık olarak saptanamazsa tanı sonraki günlerde OGTT yapılarak doğrulanmalıdır.

·          OGTT gebeliğin 24-28. haftasında uygulanmaktadır.

·          Günün herhangi bir zamanında 50 g  oral glukoz verilir.

·         Eğer 1. saat’ deki kan glukoz konsantrasyonu 140 mg/dl ise OGTT uygulanır.

·         Ertesi sabah 8-14 saat açlıktan sonra açlık kanı alınır. 

·         100 g  veya 75 g oral glukoz verilir.

·        Değerlendirme tablodaki değerlere göre yapılır.

·        “Gestasyonel Diabet” tanısı için glukoz konsantrasyonlarından en az ikisinin bu değerlerin üstünde olması gerekir.

OGTT Sonuçlarını Etkileyen İlaçlar

Biguanidler	Metformin
Anabolik Steroidler	Nandrolone, Stanazol
Hormon Antagonistleri	Lanreotide, Octreotide
Thiazid Diüretikleri	Bendrofluazide (Bendroflumethiazide), Chlortalidone, Cyclopenthiazide, Hydrochlorothiazide, Indapamide, Mefruside, Metolazone, Polythiazide, Xipamide
Loop Diüretikleri (Tiazidlerden daha az etkili)	Bumetanide, Frusemide (Furosemide), Torasemide
Potasyum Tutucu Diüretikler	Özellikle  thiazide içeren diüretikler
Adrenoceptor Blokörleri  (** cardio-selective)	Acebutolol, Atenolol**, Betaxolol**, Bisoprolol**, Carvedilol, Celiprolol, Esmolol, Labetalol, Metoprolol**, Nadolol, Nebivolol**, Oxprenolol, Pindolol, Propanolol, Sotalol, Timolol
Anti-Hipertansif	Diazoxide
Lipid  Düşürücü İlaçlar	Nicotinic acid
Glucokortikoid Tedavi (Sistemik)	Betamethasone, Cortisone Acetate, Deflazacort, Dexamethasone, Hydrocortisone, Methylprednisolone, Prednisolone, Triamcinolone
İnsan Büyüme Hormonu	Somatotrophin
Diğer Endokrin İlaçlar	Danazol, Gestrinone
Östrogenler	Conjugated Oestrogens, Diethylstilbestrol, Estradiol, Estriol, Ethinylestradiol, Fosfestrol Tetrasodium, Mestranol, Oestrone Sulphate, Piperazine, Polyoestradiol Phosphate, Raloxifene, Tibolone
Antikonvulsanlar	Phneytoin
Antibiotikler	Nitrofurantoin
Anti-Androgenler	Bicalutamide, Cyproterone Acetate, Flutamide
Östrogen içeren kombine oral kontraseptifler

Referanslar

1. Diagnosis and Classifcationof Diabetes Mellitus, American Diabetes Association 2007

2. Laboratory Diagnosis and Monitoring of Diabetes Mellitus, WHO 2003

3. Shauna C.Anderson, PhD. Susan Cockayne, PhD. Clinical Chemistry Concepts and Applications 2003.